Oekraïense kerstviering


6 januari is het Kerstavond, één van de meest interessante en mystieke feestdagen. Bij Svyat Vechir, heilige avond, hoort een heilige traditie.
Voor die avond worden 12 gerechten bereid die de 12 apostelen symboliseren. “Kutia” (Koetja) is een heel belangrijk gerecht dat op tafel moet liggen. Dit gerecht is gemaakt van gekookte tarwe of gerst met toevoeging van honing, noten, rozijnen en maanzaad. Maar in elke regio kan het recept anders zijn. Het avondmaal begint pas als de eerste ster in de lucht verschijnt. Het symboliseert de geboorte van Jezus Christus. De vader wenst de familie genade en daarna moet elk gezinslid een lepel "kutia" nemen. 7 januari is het Kerstmis. Sommige mensen gaan naar een kerk. Gezinnen verzamelen zich rond de feesttafel. Ook is er een traditie om  Koljadki, (kerstliedjes), te zingen. Dat zijn liedjes over de geboorte van Jezus met goede wensen voor mensen en families. Deze liedjes kunnen gezongen worden tot 13 januari.
Het is interessant om te weten dat er in Oekraïne twee Nieuwjaren zijn. De tweede wordt bijna niet meer gevierd, maar de traditie bestaat nog wel.
Het eerste wordt volgens de Gregoriaanse kalender op 1 januari gevierd. Het tweede Nieuwjaar op 14 januari wordt volgens de Juliaanse kalender gevierd.
Voor het ’oude nieuwjaar’ is er een traditie om “Shchedrivky” (stjedrivki) te zingen. Het zijn melancholische liedjes die verzuchtingen omvatten. En ’s avonds zingen ze op 13 januari “genereuze” volksliederen (Shchedkivka) en wordt er tarwe en gerst in de huizen gezaaid. Men gooit de tarwe en gerst gewoon op de vloer.
Een voorbeeld van een ’Shchedkivka’ is:
"Ik zaai je huis met de tarwe en wens je een gelukkig nieuwjaar. Ik zou willen dat dit jaar rijker zal zijn dan het vorige. Ik wens je geluk, gezondheid en een geweldige oogst in dit nieuwe jaar!“ Dergelijke liedjes kwamen vele jaren geleden uit de dorpen, maar ze zijn nog steeds belangrijk voor het Oekraïense volk.
Op 14 januari vieren de Oekraïners St. Basildag (Oekraïense St. Vasilij dag) genoemd naar de oude kerkvader.
“Zasivanja “ is de traditie dat jonge jongens van huis tot huis gaan, vermomd als folklore karakters en zingen of doen wat folklore schetsen. De gastheer moet hen geld, snoep of een maaltijd geven.
En de laatste van de reeks grote winterfeesten is Vodohrescha op 19 januari. Deze feestdag is gebaseerd op de doop van Jezus in de Jordaan. Op deze dag voert elke kerk een speciale bediening uit, waarbij zij het water heiligen. Daarna kan iedereen het mee naar huis nemen om het gedurende het hele jaar voor speciale gelegenheden te gebruiken.
Voor de dapperste en gezondste mensen is er nog een sacrale traditie: “ Hulst” - duiken. Mensen geloven dat water op deze dag geneest. Daarom gaan veel mensen naar rivieren en meren om drie keer in ijskoud water te duiken. Het is niet zonder gevaar om dit te doen en het mag daarom alleen op speciale plaatsen onder toezicht van medische hulpverleners.

Ds. Jan Willem Overvliet


© Gereformeerde Kerk Nijkerk   Leden   Account aanmaken?   ANBI   Privacy