Over veranderingen

 
Ook Nederland verandert
Aan tafel vertelde een rechercheur over zijn vroegere werk bij de politie. Er werd met belangstelling geluisterd naar de spannende verhalen vanuit een grijs verleden. Ineens onderbrak iemand de diender en zei: “niet verder vertellen, denk aan de kinderen.” De reactie was dat vandaag de dag kinderen op jeugdige leeftijd via T.V., computerspelletjes en social media al met zoveel geweld in aanraking komen, dat zij nergens meer van opkijken. Wat dat betreft is in vergelijking met enkele decennia terug het landschap onherkenbaar veranderd. Kwam vroeger geweld tegen autoriteiten nagenoeg niet voor, vandaag de dag is geweldpleging en onheuse bejegening tegen het leven van gezagsdragers veelvuldig terugkerend nieuws. Mensen met geld doen er verstandig aan om zo onopvallend mogelijk door het leven te gaan en huis en haard met een muur van beveiligingsapparatuur te omringen. Wie per fiets boodschappen haalt moet zijn tweewieler grondig verankeren tegen diefstal. Winkeliers hebben hun eigen zorgen om jatters voor te zijn. Politie en justitie kunnen het niet meer aan. De opsomming zou nog veel langer kunnen worden, maar waarom zou ik vertellen wat u dagelijks door de media wordt geserveerd.
 
Waar ging de wissel om.
De laatste decennia mochten in de opvoeding nauwelijks remmingen en beperkingen worden ingebouwd. Anders zouden kinderen met allerlei frustraties volwassen worden. Heel de oude pedagogiek ging overboord. Het kon niet uitblijven dat deze vernieuwingsgolf eveneens op het onderwijs oversloeg. De oude klassieke discipline had afgedaan. Het onderwijs moest ludiek worden. En zo groeide een nieuwe generatie op die geen boodschap meer had aan oude deugden die in het verleden opgeld deden.
Was het vroeger dan beter?
Ben ik bezig met een pleitrede voor een ver verleden? Was het vroeger dan allemaal botertje tot de boom?
Dat beweer ik niet. Want het nogal starre opvoedingssysteem van vijftig jaar geleden had ook negatieve gevolgen. Lang niet altijd spraken ouders met hun kinderen. In veel gezinnen heerste een opgelegd gezag dat geen tegenspraak kon velen. Avondpermissie met strak gehanteerde tijden: om tien uur thuis. De zonen werden geacht in vaders voetsporen te treden, althans in het geestelijke.
Maatschappelijk wensten de ouders dat hun kinderen de voetbal een beetje verder zouden trappen dan zij hadden kunnen doen.
Dat zo’n opvoeding het risico liep enige huichelachtigheid uit te lokken, is duidelijk.
Dat daarbij de seksuele opvoeding in zeer vele gevallen tussen wal en schip viel, het zij zo.
Jongens en meisjes moesten langs andere weg aan de noodzakelijke kennis komen.
 
Standaarden kunnen niet worden gemist.
Tóch zag de generatie van tóen één ding heel goed. In de menselijke omgang-ook opvoeding behoort tot die omgang - zijn standaarden nodig. Noem het meetlatten, noem het normen, noem het richtlijnen of nog anders, maar ze kunnen niet worden gemist. Een teler op de koude grond zal jonge plantjes met hulpmiddelen beschermen en in de goede richting doen groeien. En als een kind van anderhalf in de box met een levensgrote schaar zit te spelen, zal moeder die schaar voor een minder gevaarlijk stukje speelgoed verruilen.
Deze evidente waarheid mag in de opvoeding niet over het hoofd worden gezien.
Er zijn dingen die jonge kinderen nog niet aankunnen. En je bent moeder en vader om hen stap voor stap voor te bereiden op volwassenheid en zelfstandigheid. Volwassenen zijn broos, kinderen nog brozer.
Een andere standaard is dat je eigen vrijheid eindigt waar die van anderen begint.
Vrijheid is altijd gedeelde vrijheid. Ze is begrensd. En als kinderen dat niet van heel jongs af leren, lopen ze de niet geringe kans om later andere mensen gedurig overlast aan te doen.
 
De enige goede richting.
Vandaag wordt telkens geroepen om meer politie, meer justitie, meer beveiliging. Maar moeten wij van Nederland één groot heropvoedingskamp maken?
Moet de overheid compenseren wat ouders blijkbaar verzuimen?
In de Bijbel wordt herhaaldelijk herinnerd aan de verantwoordelijkheid die ouders voor hun kinderen hebben. Wij krijgen ook trieste verhalen te lezen, bijvoorbeeld dat van Jakobs zonen. Dat komt ervan als je het ene kind bij het andere voortrekt en als er in je gezin een sfeer van materialisme heerst. Daartegenover prijst Paulus wat Timotheüs in zijn jonge jaren van moeder en grootmoeder meegekregen heeft.
Jezus wordt telkens getroffen door de diepe en gelovige zorg van ouders om hun zieke kinderen.
Wat je van vader en moeder positief hebt meegekregen, is niet te evenaren.
Alias: wat moeder en vader hebben laten verslonzen, kan later en elders slechts voor een deel worden gecompenseerd.
Je kunt wat aan waarden en normen door de generaties heen is doorgegeven, niet straffeloos aan kant schuiven. Wat je aan kinderen al dan niet meegeeft, heeft altijd gevolgen, zowel naar de ene als naar de andere zijde.
Overigens wens ik alle ouders, alle opvoeders veel inzicht en vooral veel liefde toe.
Zij zullen het nodig hebben.
Want in een gistende eeuw als de onze is het geen kleinigheid om kinderen groot te brengen voor wat hen morgen wacht.
 
Ds. Bernhard H Steenwijk
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
 

© Gereformeerde Kerk Nijkerk   Leden   Account aanmaken?   ANBI   Privacy